SỐNG TRỌN ĐAM MÊ NHƯNG VẪN CHỦ ĐỘNG TÀI CHÍNH

SỐNG TRỌN ĐAM MÊ NHƯNG VẪN CHỦ ĐỘNG TÀI CHÍNH

Tháng 10/2026 vừa qua diễn ra một trong những sự kiện được chú ý nhất trong lĩnh vực văn hóa, giải trí và du lịch sự kiện tại Việt Nam, khi nhóm nhạc huyền thoại Hàn Quốc BigBang mang chuyến lưu diễn vòng quanh thế giới đến Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình. Hàng nghìn người đã không ngần ngại chi trả những khoản tiền khổng lồ để giành lấy một tấm vé vào cổng. Cơn sốt này thu hút sự theo dõi dày đặc của truyền thông và kéo theo nhiều cuộc thảo luận về hành vi tiêu dùng, tâm lý tài chính và định hướng quản lý tài sản của thế hệ trẻ. Đứng trước hiện tượng hàng chục ngàn người sẵn sàng dốc cạn hầu bao để chi trả cho những trải nghiệm chớp nhoáng, nhiều quan điểm truyền thống cho rằng đây là một sự lãng phí phù phiếm.

Tuy nhiên, dưới góc nhìn tài chính và đầu tư cá nhân, khoản chi nào cũng có những giá trị và chi phí cơ hội riêng biệt. Việc phán xét hành vi tiêu dùng của thế hệ trẻ là “bốc đồng” có thể bỏ qua những góc nhìn về sự dịch chuyển trong nền kinh tế trải nghiệm hiện đại, nơi chi tiêu cho trải nghiệm ngày càng được chú trọng. Từ việc đánh giá những gì người trẻ thực sự nhận được và đánh mất khi dốc tiền cho các sự kiện giải trí quy mô lớn, chúng tôi muốn mang lại thông điệp cốt lõi hướng đến việc giới thiệu các phương thức hoạch định tài chính cá nhân, từ những kế hoạch nhỏ nhất, để khi cơ hội tỏa sáng cùng đam mê xuất hiện, mỗi cá nhân đều có một khoản tiền đã được chuẩn bị sẵn.

Chi Phí Thực Tế Của Một Chuyến Hành Trình Âm Nhạc

Sự kiện BigBang biểu diễn tại Việt Nam vào ngày 24 – 25/10/2026 đã cho thấy một mặt bằng giá vé đắt đỏ, phản ánh sức nóng khổng lồ của thị trường giải trí trong nước. Sự kiện được chia thành 10 hạng vé nhằm đáp ứng đa dạng các phân khúc ngân sách của người hâm mộ, với mức giá dao động từ 1 triệu đồng đến 10,5 triệu đồng.

Tuy nhiên, giá niêm yết mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Do sức hút khổng lồ cùng tâm lý háo hức được gặp gỡ thần tượng, thị trường thứ cấp đã đẩy giá vé lên những mức phi mã, vượt xa giá trị thực tế ban đầu. Những tấm vé hạng Ultimate VIP có giá gốc 10,5 triệu đồng đã được chào bán trên các nền tảng mạng xã hội với mức giá từ 25 đến 38 triệu đồng cho một cặp vé, thậm chí có những thông tin rao bán với mức giá trên 50 triệu đồng cho những vị trí đẹp nhất sát giờ diễn.

Bên cạnh chi phí mua vé trực tiếp, các khoản chi phí hậu cần cũng khá lớn, đặc biệt đối với những người hâm mộ di chuyển từ các tỉnh thành phía Nam, điển hình là Thành phố Hồ Chí Minh, ra Hà Nội. Theo số liệu từ Trip.com, lượng đặt vé máy bay đến Hà Nội trên nền tảng này trong giai đoạn diễn ra sự kiện đã tăng vọt 74% so với cùng kỳ năm trước. Nhu cầu tăng vọt đã đẩy giá vé khứ hồi TP.HCM – Hà Nội dao động từ 5,1 triệu đồng đến gần 7 triệu đồng, cao hơn khoảng 70 – 75% so với giá cuối tuần liền sau đó. Lượng đặt phòng khách sạn các ngày 23 và 24/10/2026 cũng cao gấp khoảng 15 lần so với mức trung bình trong tháng 10.

Nhìn chung, tổng chi phí cho một chuyến đi xem concert dao động rất mạnh, phụ thuộc vào mức độ chịu chi và khả năng lập kế hoạch của từng người. Một cá nhân từ TP.HCM có thể phải chi ngân sách khoảng 16 triệu đồng cho hạng vé CAT 2 (bao gồm 5,5 triệu đồng tiền vé, 5,1 triệu đồng vé máy bay khứ hồi, 2,0 triệu đồng khách sạn và hơn 2 triệu đồng chi phí ăn uống, di chuyển nội đô và 1,5 triệu cho các chi phí dự phòng). Với những người hâm mộ chịu chi hơn, tổng mức chi tiêu có thể còn cao hơn nữa, vượt mức thu nhập bình quân hàng tháng của người lao động hiện nay. Một khảo sát do ứng dụng tài chính MoMo thực hiện với hơn 900 người dùng trong độ tuổi 18 – 27, được công bố vào tháng 05/2025, cho thấy, nhiều người trẻ sẵn sàng chi trung bình tới 43% thu nhập hàng tháng để tham gia concert, coi đây là “một khoản đầu tư xứng đáng cho tinh thần”.

Giá Trị Tinh Thần Của Một Buổi Concert

Khác với thế hệ đi trước thường đặt nặng hệ quy chiếu giá trị vào việc sở hữu tài sản hữu hình (như mua nhà đất, sắm vàng), thế hệ trẻ ngày nay lại đang quan tâm nhiều hơn đến trải nghiệm cuộc sống. Tư duy này có thể được hiểu qua triết lý “Die With Zero” (Tối ưu hóa những gì bạn có từ tiền bạc và cuộc sống) của tác giả Bill Perkins.

Triết lý “Die With Zero” đi ngược lại các quan điểm tài chính truyền thống vốn nhấn mạnh việc tiết kiệm cho tuổi già. Theo tác giả, tiền bạc có giá trị sử dụng cao nhất khi con người còn khỏe mạnh, giàu năng lượng và khao khát khám phá. Chẳng hạn như việc cháy hết mình tại concert của ban nhạc yêu thích không có nghĩa số tiền đó bị lãng phí, nó chuyển hóa thành những ký ức sống động. Những ký ức này có thể tiếp tục mang lại niềm vui và là câu chuyện để kết nối với bạn bè trong nhiều năm sau.

Bên cạnh đó, ở góc độ tâm lý học tiêu dùng, việc mua sắm, chuẩn bị và tham dự các sự kiện giải trí lớn cũng đóng vai trò như một liệu pháp phục hồi sức khỏe tinh thần. Việc lên kế hoạch đi xem concert, săn vé, và cuối cùng là hòa mình vào biển người hâm mộ sẽ kích hoạt mạnh mẽ hệ thống phần thưởng trong não bộ. Quá trình này giúp tạo cảm giác hưng phấn và giảm căng thẳng tức thời. Do đó, người trẻ hiện đại cảm thấy việc bỏ tiền tham dự concert, trong nhiều trường hợp, là một khoản chi xứng đáng cho sức khỏe tinh thần.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Perkins không cổ vũ việc chi tiêu thiếu kế hoạch. Ông cho rằng tiền nên được phân bổ có chủ đích cho đúng trải nghiệm ở đúng giai đoạn cuộc đời, điều đó đòi hỏi phải biết trước các trải nghiệm ấy tiêu tốn bao nhiêu và để dành tiền cho chúng. Từ đó cho thấy, bản thân “Die With Zero” cũng là một dạng hoạch định tài chính.

Góc Khuất Và Rủi Ro Tài Chính Cá Nhân

Dù mang lại những lợi ích to lớn về mặt tinh thần, việc chi tiêu cảm xúc mà không có kế hoạch phân bổ tài chính rõ ràng tiềm ẩn những rủi ro ảnh hưởng đến sức khỏe tài chính của người trẻ.

Đầu tiên phải kể đến là hiệu ứng FOMO: Nỗi sợ bị bỏ lỡ. Mạng xã hội với các thuật toán liên tục đẩy nội dung về sự kiện, tạo ra một áp lực vô hình từ bạn bè đồng trang lứa khiến họ khao khát được có mặt tại sự kiện, được cầm chiếc lightstick vẫy chào thần tượng, được chia sẻ những khoảnh khắc check-in đắt giá ở khu vực VIP lên mạng xã hội. Áp lực ngầm này khiến nhiều người mua vé không phải vì năng lực tài chính cho phép, mà vì sợ bị lạc hậu hoặc bị cô lập khỏi dòng chảy xu hướng chung, từ đó hình thành nên phong cách sống “bạn chỉ sống một lần” (YOLO).

Thứ hai, các tiện ích của công nghệ tài chính hiện đại, đặc biệt là dịch vụ “Mua trước, trả sau” (MTTS), đang phát triển nhanh chóng, cung cấp các khoản tín dụng ngắn hạn với thủ tục xét duyệt đơn giản, nhanh chóng, thường không cần tài sản đảm bảo. Tính năng này được tích hợp trực tiếp trên các ứng dụng mua sắm và ví điện tử, dễ khiến người trẻ tiêu dùng vượt xa nguồn lực thực tế của họ. Một số nghiên cứu chỉ ra rằng giới trẻ đang sử dụng dịch vụ MTTS như một công cụ tiện lợi cho nhu cầu chi tiêu tức thời nhưng lại chưa nắm đầy đủ thông tin về các khoản lãi suất ẩn, phí trả chậm và nguy cơ nợ xấu. Việc vay mượn qua các ứng dụng tín dụng tiêu dùng để chi trả cho một tấm vé có giá lên tới chục triệu đồng có thể dẫn đến nhiều rủi ro tài chính cá nhân.

Nói tóm lại, MTTS khiến người trẻ trả lãi cho một trải nghiệm đã qua, còn tiết kiệm và đầu tư từ trước giúp đồng tiền làm việc cho những trải nghiệm đang chờ phía trước.

Kiến Tạo “Quỹ Đam Mê” Từ Ngày Hôm Nay

Các phân tích trên được đưa ra không nhằm mục đích chỉ trích, cấm đoán hay khuyên người trẻ phải khép mình lại và từ bỏ các phương tiện giải trí. Tuy nhiên, nếu mọi nguồn lực tài chính bị dồn vào tiêu dùng ngắn hạn mà thiếu cân nhắc, chỉ để xoa dịu những áp lực cảm xúc nhất thời, người trẻ có thể làm suy yếu sự an toàn và khả năng tự chủ tài chính của bản thân trong những năm tiếp theo.

Ngược lại, nỗ lực làm việc không ngừng chỉ để hưởng thụ lúc tuổi già, trong khi bỏ lỡ các trải nghiệm sống khi còn trẻ cũng không hẳn là lựa chọn tốt. Do đó, giải pháp tài chính cho người trẻ không phải là lối sống khắc khổ, mà là sự chuẩn bị có tính kỷ luật từ sớm. Hãy bắt đầu với những khoản tiết kiệm hoặc những khoản đầu tư đều đặn với số tiền nhỏ nhất ngay từ bây giờ, để khi một sự kiện xuất hiện, bạn đã có sẵn một khoản tích lũy đủ để chi trả cho đam mê của mình.

Một “Quỹ Đam Mê” đơn giản có thể được xây dựng qua ba bước.

Bước 1: Biến đam mê thành con số

Theo ước tính ở trên, một người hâm mộ từ TP.HCM cần khoảng 16 triệu đồng cho chuyến đi xem concert hạng CAT 2 tại Hà Nội. Khi chia nhỏ theo thời gian, con số này trở nên dễ quản lý hơn nhiều: để dành khoảng 1,3 triệu đồng mỗi tháng trong 12 tháng, hoặc khoảng 2,7 triệu đồng mỗi tháng trong 6 tháng, là đủ trang trải cả chuyến đi mà không cần vay mượn. Vì không ai biết chính xác khi nào nghệ sĩ yêu thích công bố chuyến lưu diễn tiếp theo, tích lũy đều đặn hằng tháng hiệu quả hơn nhiều so với việc gom tiền vào phút chót.

Bước 2: Gắn khoản tiền với kỳ hạn sử dụng

Không phải mục tiêu tài chính nào cũng dùng chung một nguyên tắc đầu tư. Nguyên tắc cốt lõi là gắn từng khoản tiền với khoảng thời gian cho đến lúc cần dùng:

   + Mục tiêu ngắn hạn (trong khoảng một năm): Với concert hoặc kỳ nghỉ năm sau, hãy ưu tiên sự ổn định. Bạn cần có sẵn nguồn tài chính khi vé mở bán. Tiền gửi ngân hàng hoặc các sản phẩm biến động thấp như quỹ trái phiếu thường phù hợp hơn loại mục tiêu ngắn hạn. Đầu tư cổ phiếu có thể dao động mạnh trong thời gian ngắn, và một đợt thị trường giảm ngay trước ngày mở bán vé có thể khiến quỹ bị hụt.

   + Mục tiêu trung hạn (khoảng một đến ba năm): Quỹ cân bằng, kết hợp cổ phiếu và trái phiếu, giúp bạn có thể cân bằng giữa tiềm năng tăng trưởng và sự ổn định.

   + Mục tiêu dài hạn (từ ba năm trở lên): Với mục tiêu độc lập tài chính như mua nhà hoặc đơn giản là một tương lai với nhiều buổi concert khác, hãy cân nhắc lựa chọn đầu tư quỹ cổ phiếu và quỹ ETF. Khung thời gian dài hơn giúp bạn có thêm thời gian để vượt qua biến động thị trường và hưởng lợi từ tiềm năng tăng trưởng dài hạn của doanh nghiệp.

Đối với mục tiêu tài chính dài hạn, PHFM có các quỹ cổ phiếu và quỹ ETF cho phép nhà đầu tư trẻ bắt đầu với số tiền nhỏ, đều đặn. Một ví dụ là PHFM VNSHINE ETF (mã: FUEPHVNS), niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) từ tháng 9/2026. Quỹ bám sát Chỉ số VNSHINE, danh mục gồm 15 đến 30 cổ phiếu được chọn theo chiến lược Smart Beta tập trung vào lợi suất dành cho cổ đông, ưu tiên các doanh nghiệp đủ sức mạnh tài chính để mang lại giá trị cho cổ đông. Chỉ với một quỹ ETF, nhà đầu tư có thể tiếp cận đa dạng một rổ doanh nghiệp Việt Nam mà không phải tự chọn từng cổ phiếu.

Bước 3: Tự động hóa

Kế hoạch kỷ luật nhất là kế hoạch không bị cảm xúc chi phối. Hãy thiết kế một khoản tích lũy/ đầu tư cố định ngay sau mỗi kỳ nhận lương, để bạn “tự trả cho mình” trước các khoản chi tiêu hằng ngày. Hãy giữ Quỹ Đam Mê tách khỏi tài khoản chi tiêu thường ngày để tiền không bị thâm dụng lúc nào không hay. Nếu năm nay không có concert nào, bạn không mất gì: khoản tiền vẫn tiếp tục được đầu tư và để dành cơ hội kế tiếp.

Là một người hâm mộ nhiệt thành và là một nhà đầu tư có trách nhiệm không hề mâu thuẫn. Chỉ cần có sự chuẩn bị tốt từ hôm nay, khi nghệ sĩ yêu thích công bố chuyến lưu diễn, thứ duy nhất bạn phải cạnh tranh là tấm vé, không phải tiền để trả cho nó.

 Võ Hoàng Long – Phòng Đầu tư, PHFM